02 آوریل 2019

ایران باستان و یونان باستان

در این قسمت از تاریخ جهان، جان گرین به مقایسه جالبی میان دو تمدن ایران باستان و یونان باستان می‌پردازد و روایت رسمی و سنتی تاریخی را به چالش می‌کشد.
22 مارس 2019

میهن دوستی و بیست و نهم اسفند

در زمانه عجیبی زندگی می‌کنیم که استیصال و بن‌بست و تنگنا باعث شده بعضی آدمهای تحصیلکرده و محترم و شریف، با خونسردی به شما نگاه کنند و بگویند: «اگر با تجزیه کشوری، مردمش خوشبخت‌تر می‌شوند، چرا که نه؟!» بگذریم از اینکه هر تجزیه‌ای به کویت و بحرین منجر نمی‌شود به ویژه در شمال خلیج‌فارس زیرا درک این مساله نیاز به دانش جغرافیای سیاسی دارد که ما هنوز به آن نپرداخته‌ایم. اما چنین کج‌اندیشی‌هایی درباره آینده کشوری چون ایران، درست به […]
16 مارس 2019

مانیفست تاریخ-فصل سوم بخش اول

فصل سوم-بخش اول تاریخ خُرد و تاریخ کلان تغییرات اقلیمی، حکومت­داری و نابرابری از سال 1970 جو گالدی و دیوید آرمیتاژ اشاره می­‌کنند که از سال 1970 به این طرف اخطارهای اقلیم شناسان و بوم‌­شناسان (اکولوژیست­ها) دربارۀ وضعیت گرمایش زمین، بالا آمدن آب دریاها و تغییرات اقلیمی مدام شدیدتر و شدیدتر شده است. این رویکرد آخر الزمانی و اخطارهای تحکم­‌آمیز، از دیگر سو واکنش اقتصاددان­ها و شرکت­های تجاری و صنایع نفتی را به دنبال داشته که یا گرمایش زمین را […]
25 فوریه 2019

مانیفست تاریخ، فصل دوم پیروزی ریز-تاریخ

چگونه با واگذار کردن روایت تاریخی به اقتصاددانها و شکستن و ریز کردن روایت، نادان‌تر شدیم؟ تبعات این نزدیک بینی تاریخی به بهانه تخصص گرایی چه بود؟
23 فوریه 2019

مانیفست تاریخ، فصل اول-طلوع تاریخ کلان

مانیفست تاریخ می پرسد آیا تاریخ جبر است و با ژنهای خودخواه نوشته می‌شود یا در آن می‌توان آزادی یافت؟ آیا تصور آرمانشهر بیهوده است؟ تاریخ کلان کثیف چیست؟
21 فوریه 2019

مانیفست تاریخ-جو گالدی و دیوید آرمیتاژ

کتاب مانیفست تاریخ اثر دیوید آرمیتاژ استاد تاریخ دانشگاه هاروارد و جو گالدی استاد تاریخ دانشگاه براون، دعوتی است برای بازگشت به روایت تاریخ کلان.
13 فوریه 2019

تاریخ جهان: تمدن مصر باستان

رفتار رود نیل چگونه بر جهان‌بینی مصر باستان اثر گذاشت؟ آیا همه فرعونها مرد بودند؟ آیا معاملات روزمره مالی هم با خط هیروگلیف نوشته می‌شد؟ اهرام چرا ساخته شد؟
04 فوریه 2019

تاریخ جهان: تمدن بین‌النهرین

چرا تمدن‌های بین‌النهرین به صلح آمیزی دره رود سند نبودند. پیدایش خط چه تاثیری بر نظام اجتماعی گذاشت؟ امپراطوری نخستین بار با کدام تمدن زاده شد؟
03 فوریه 2019

هایک، دستِ بازار و راه حل آن

در مقاله‌ای درباره یووال نوح هراری، به نظراتی اشاره کردم که می‌توان آن را پوپولیزم تاریخی نامید. (فقط یک نمونه آن: رمانتیک جلوه دادن عصر شکار و تخریب انقلاب کشاورزی) و توضیح دادم که هدف، انحراف افکار عمومی از مسیر نادرستی است که شاید ۵۰ سال است جهان در پیش گرفته (نه پانزده هزار سال!). دوستی سوال کرده مگر پنجاه سال پیش چه اتفاقی افتاد و راه حل چیست؟ در حدود پنجاه سال پیش تفسیر ویژه‌ای از سرمایه‌داری (از نظر […]